Проблемалық берешек

Микрокредит бойынша міндеттемелер орындалмаған жағдайда

Қарыз алушы Шарт бойынша міндеттемелерін орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда, МҚҰ Шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық шараларды қолдануға құқылы, соның ішінде:

1) берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу үшін коллекторлық агенттікке беру немесе өзінің бұзылған құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін сотқа жүгіну;

2) өз қалауы бойынша талап ету құқықтарын нақты берілген сәтте қолданыста болатын Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құқықтарды беру (цессия) туралы шарт жасасу арқылы үшінші тұлғаға беру;

3) төлем мерзімі өткен әрбір күн үшін тұрақсыздық айыбын (өсімпұл) есептеу;

4) нотариустың атқарушылық жазбасы негізінде берешекті өндіріп алу.

Қарыз алушының жүгіну тәртібі

1. Қарыз алушының өтініші

Қарыз алушы — жеке тұлға микрокредит беру туралы шарт бойынша төлем мерзімі өткен күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде шарт талаптарына өзгерістер енгізу туралы өтінішпен МҚҰ-ға жүгінуге құқылы.

Өтініш келесі тәсілдермен берілуі мүмкін:

• жазбаша түрде
• шартта көзделген өзге тәсілмен

Өтініште келесі мәліметтер көрсетілуі тиіс:

• мерзімі өткен берешектің туындау себептері
• табыс туралы мәліметтер
• шарт талаптарын қайта қарауға әсер етуі мүмкін өзге расталған мән-жайлар.

Өтінішке міндеттемені орындаудың кешігуіне әкеп соққан мән-жайларды (фактілерді) растайтын құжаттар, табыс туралы мәліметтер және өтініш беруге негіз болған өзге де мән-жайларды (фактілерді) растайтын құжаттар қоса беріледі. Қарыз алушының өтінішін қарау және микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындаудың кешігуіне әкеп соққан мән-жайларды (фактілерді) растау үшін қажетті құжаттардың тізбесі.

Қарыз алушы сұратылған құжаттарды 5 (бес) жұмыс күні ішінде ұсынады.

Сұратылған құжаттарды көрсетілген мерзімде ұсынбау қарыз алушының өтінішін қараусыз қалдыруға негіз болады.

2. МҚҰ өтінішті қарау тәртібі

МҚҰ қарыз алушының өтінішін алған күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде қарайды.

Қарау нәтижелері бойынша МҚҰ қарыз алушыны келесі туралы хабардар етеді:

1. шарт талаптарын өзгерту туралы ұсыныспен келісетіні туралы
2. шарт талаптарын өзгерту бойынша қарсы ұсыныс туралы
3. шарт талаптарын өзгертуге бас тарту туралы және мұндай бас тартудың себептерін көрсете отырып.

Қарыз алушының мерзімі өткен берешек туындаған кезде жүгіну тәртібі

«Микроқаржылық қызмет туралы» ҚР Заңының 9-2-бабына сәйкес қарыз алушы – жеке тұлға МҚҰ-ға жазбаша түрде және (немесе) ақпараттандыру объектілері арқылы және (немесе) шартта көзделген тәсілмен жүгінуге құқылы.

Өтініште мыналар көрсетілуі тиіс:

• шарт бойынша міндеттемелерді орындау мерзімінің өту себептері туралы мәліметтер;
• қарыз алушының ағымдағы табыстары туралы мәліметтер;
• шарт талаптарын өзгертуге негіз болуы мүмкін өзге де расталған мән-жайлар.

Өтінішке міндеттемені орындау мерзімінің өтуіне әкеп соққан мән-жайларды (фактілерді) растайтын құжаттар, табыс туралы мәліметтер және өтініш беруге негіз болатын басқа да мән-жайлар (фактілер) қоса беріледі. Қарыз алушының өтінішін қарау және микрокредит беру шарты бойынша міндеттемелерді орындау мерзімінің өтуіне әкеп соққан мән-жайларды (фактілерді) растау үшін қажетті құжаттардың тізбесі.

МҚҰ өтінішті қарау тәртібі

МҚҰ қарыз алушының өтінішін алған күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде қарайды.

Қарау нәтижесі бойынша МҚҰ қарыз алушыға хабарлайды:

1. шарт талаптарына ұсынылған өзгерістермен келісетіні туралы;
2. шарт талаптарын өзгерту бойынша МҚҰ-ның қарсы ұсынысы туралы;
3. шарт талаптарын өзгертуден бас тарту туралы және бас тарту себептерін көрсете отырып.

Егер МҚҰ шарт талаптарын өзгертуге бас тарту туралы шешім қабылдаса немесе шарт талаптарын өзгерту бойынша өзара қолайлы шешімге қол жеткізілмесе, қарыз алушы – жеке тұлға МҚҰ шешімін алған күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде микрокаржылық омбудсманға жүгінуге және бұл туралы МҚҰ-ны хабардар етуге құқылы.

Міндеттемелер орындалмаған жағдайда МҚҰ құқықтары

Егер қарыз алушы микрокредит шарты бойынша міндеттемелерін, соның ішінде мерзімі өткен берешекті өтеу міндеттемесін орындамаса, МҚҰ шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық шараларды қабылдауға құқылы, соның ішінде:

1) берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу үшін коллекторлық агенттікке беру немесе сотқа жүгіну;

2) талап ету құқығын үшінші тұлғаға беру (цессия шарты арқылы);

3) мерзімі өткен әрбір күн үшін айыппұл (өсімпұл) есептеу;

4) нотариустың атқарушылық жазбасы негізінде берешекті өндіріп алу.

Берешекті өндіріп алудың қосымша шаралары

Егер қарыз алушы:

• МҚҰ-ның берешекті өтеу туралы талаптарын орындамаса;
• берешекті реттеу туралы жүгіну құқығын пайдаланбаса;
• немесе тараптар шарт талаптарын өзгерту туралы келісімге келмесе.

МҚҰ Қазақстан Республикасының заңнамасында және шарт талаптарында көзделген шараларды қолдануға құқылы, соның ішінде:

• берешекті сотқа дейін өндіріп алу үшін коллекторлық агенттікке беру;
• талап ету құқығын үшінші тұлғаларға беру;
• берешекті өндіріп алу үшін сотқа жүгіну.